Σχέσεις μεταγνωστικής ενημερότητας και εκτελεστικής λειτουργίας με την ακαδημαϊκή ανθεκτικότητα σε προπτυχιακούς φοιτητές πανεπιστημίου
Abstract
Η παρούσα έρευνα στόχευε στη διερεύνηση της ακαδημαϊκής ανθεκτικότητας των
προπτυχιακών φοιτητών σε σχέση με τη μεταγνωστική ενημερότητα και την
εκτελεστική λειτουργία. Για την επίτευξη του συγκεκριμένου στόχου χορηγήθηκαν σε
288 προπτυχιακούς φοιτητές/τριες (Ν = 288 Μ.Ο.= 21.27, Τ.Α.= 3.6 έτη) εκ των
οποίων 197 αποτελούσαν γυναίκες εκτός από την Κλίμακα Ακαδημαϊκής
Ανθεκτικότητας χορηγήθηκαν η Αξιολόγηση Μεταγνωστικής Επίγνωσης και τρία
γνωστικά έργα εκτελεστικής λειτουργίας, η Δοκιμασία Χρώματος-Λέξης του D-KEFS,
το Digit Span και ο Πύργος του D-KEFS. Από τα παραπάνω άτομα, 60 συμμετείχαν
και στα τρία γνωστικά έργα. Στο δείγμα συμπεριλήφθηκαν προπτυχιακοί φοιτητές από
23 διαφορετικά ελληνικά δημόσια ακαδημαϊκά ιδρύματα. Για τον έλεγχο της δομικής
εγκυρότητας της Κλίμακας Ακαδημαϊκής Ανθεκτικότητας και της Αξιολόγησης
Μεταγνωστικής Επίγνωσης διενεργήθηκε παραγοντική ανάλυση με τη μέθοδο
ανάλυσης των κύριων συνιστωσών (Principal Component Analysis) με ορθογώνια
περιστροφή αξόνων (Varimax) και για τον έλεγχο της εσωτερικής αξιοπιστίας, των δύο
ερωτηματολογίων, υπολογίστηκε ο δείκτης α του Cronbach για κάθε έναν από τους
παράγοντες, αλλά και για τα συνολικά ερωτήματα της κάθε κλίμακας. Η παραγοντική
ανάλυση ανέδειξε από 2 παράγοντες σε κάθε ερωτηματολόγιο, έπειτα από προσαρμογή
των ερωτήσεων στο ελληνικό δείγμα. Στην Κλίμακα Ακαδημαϊκής Ανθεκτικότητας
αναδείχθηκαν οι παράγοντες επιμονής - αναστοχασμού και αρνητικού θυμικού -
συναισθηματικής απόκρισης. Αντίστοιχα, στην Αξιολόγηση Μεταγνωστικής
Επίγνωσης, προέκυψαν οι παράγοντες της ρύθμισης και της γνώσης. Ο δείκτης
αξιοπιστίας α του Cronbach για κάθε ένα από τα δύο ερωτηματολόγια ήταν αρκετά
υψηλός με α > .78, συνολικά και για κάθε έναν παράγοντα ξεχωριστά. Για τη
διερεύνηση της συσχέτισης τόσο μεταξύ ακαδημαϊκής ανθεκτικότητα και
μεταγνωστικής ενημερότητας, όσο και μεταξύ ακαδημαϊκής ανθεκτικότητας και
εκτελεστικών λειτουργιών, υπολογίστηκαν οι δείκτες συνάφειας r του Pearson.
Μέτριες έως υψηλές θετικές συσχετίσεις παρατηρήθηκαν μεταξύ των παραγόντων και
των συνολικών βαθμολογιών στα δύο ερωτηματολόγια, ενώ στις συσχετίσεις μεταξύ
των βαθμολογιών στην Κλίμακα Ακαδημαϊκής Ανθεκτικότητας (ΚΑΑ) και των
βαθμολογιών των γνωστικών έργων τα δεδομένα δεν ήταν τόσο ξεκάθαρα και
κρίθηκαν στα όρια της τυχαιότητας. Συμπερασματικά, η παρούσα έρευνα επιβεβαίωσε
τη θετική συσχέτιση μεταξύ ακαδημαϊκής ανθεκτικότητας και μεταγνωστικής
ενημερότητας και άφησε περιθώριο περαιτέρω έρευνας για τη συσχέτιση μεταξύ
ακαδημαϊκής ανθεκτικότητας και εκτελεστικών λειτουργιών._____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________The present research aimed to investigate the academic resilience of undergraduate
students in relation to metacognitive awareness and executive function. To achieve this
objective, 288 undergraduate students (N = 288, Mean Age = 21.27, SD = 3.6 years),
of which 197 were women, were administered the Academic Resilience Scale, the
Metacognitive Awareness Inventory, and three executive function cognitive tasks: the
D-KEFS Color-Word Interference Test, the Digit Span, and the D-KEFS Tower Test.
Among these participants, 60 completed all three cognitive tasks. The sample included
undergraduates from 23 different Greek public academic institutions. To examine the
construct validity of the Academic Resilience Scale and the Metacognitive Awareness
Inventory, principal component analysis (PCA) with Varimax rotation was conducted.
Additionally, the internal reliability of the two questionnaires was assessed by
calculating Cronbach's alpha for each factor and for the total items of each scale. The
factor analysis revealed two factors for each questionnaire after adjusting the items for
the Greek sample. The factors identified in the Academic Resilience Scale were
persistence-reflection and negative affect-emotional response. Similarly, the factors
identified in the Metacognitive Awareness Inventory were regulation and knowledge.
The reliability index, Cronbach's alpha, for each of the two questionnaires was quite
high, with α > .78 for both the overall scales and individual factors. To investigate the
correlation between academic resilience and metacognitive awareness, as well as
between academic resilience and executive functions, Pearson's correlation coefficients
(r) were calculated. Moderate to high positive correlations were observed between the
factors and the total scores of the two questionnaires. However, the correlations
between the scores on the Academic Resilience Scale (ARS-30) and the cognitive task
scores were not as clear and were considered marginally significant. In conclusion, this
study confirmed the positive correlation between academic resilience and
metacognitive awareness, while leaving room for further research on the correlation
between academic resilience and executive function